Waddeneiland
De Waddeneilanden liggen in de Noordzee, ten noorden van Nederland en Duitsland en ten westen van Denemarken. Tussen de eilanden en het vaste land ligt het waddengebied dat bij eb grotendeels droogvalt en daardoor een zeer belangrijk fourageergebied is voor vogels.Door sommigen wordt ook Wieringen tot de waddeneilanden gerekend. Dit voormalige eiland ten zuiden van Texel is begin 20e eeuw een deel van het vaste land van Noord-Holland geworden als gevolg van inpoldering.
| Table of contents |
|
2 Nederlandse waddeneilanden 3 Duitse waddeneilanden 4 Deense waddeneilanden |
Ontstaansgeschiedenis
Gedurende de laatste ijstijd, die ongeveer 12.000 jaar geleden eindigde, lag de zeespiegel ongeveer zestig meter onder het huidige niveau. Door het smelten van de ijskappen steeg de zeespiegel en overspoelde de zee de grotendeels drooggevallen Noordzee. De huidige kustlijn werd ongeveer 7.000 jaar geleden bereikt. Door eb- en vloed-werking werden grote hoeveelheden zand naar de kust getransporteerd. Dit zand hoopte zich op bij rotsen en achter begroeiïng.
Er ontstond een grote en aaneengesloten duinenrij die zich uitstrekte van het hedendaagse België tot de waar nu Hamburg ligt.
Rond het begin van de jaartelling stopte de stijging van de zeespiegel. De zee had echter al bressen geslagen in de duinenrij en het erachter gelegen lagere land omgevormd tot de huidige waddenvlakte. De steeds maar heen en weer gaande getijdenstromingen sleten hier geulen in uit en op die manier ontstonden de waddeneilanden.
Door ingrijpen van de mens is voorkomen dat ook de kust van noord- en zuid-holland is veranderd in losse eilanden en een waddenvlakte daarachter. In Friesland en Groningen zijn vele plannen gemaakt om de waddenzee in te dijken en droog te maken. Zodoende zouden de eilanden weer deel uit gaan maken van het vasteland. Acties van natuur- en milieubewegingen hebben dit altijd weten voorkomen.
De enige - mislukte - poging hiertoe werd gedaan door de bouw van een dam van het Friese Holwerd naar Ameland in 1872 op het toenmalige wantij. Vlak na de bouw sloeg een storm de dam weer weg. Restanten hiervan zijn aan beide zijden te vinden.
Ook tegenwoordig zijn de waddeneilanden voortdurend in beweging. De eilanden verplaatsen zich langzaam maar zeker van west naar oost: ze 'wandelen'. Aan de westkant verdwijnen de eilanden langzaam in zee en aan de oostkant ontstaan steeds grotere zandbanken. Dit verplaatsen is er ook de oorzaak van dat de meeste dorpen zich aan de westkant van hun eiland bevinden. Toen ze werden gesticht lagen ze meestal middenop. In de loop van de laatste eeuwen zijn al vele huizen en zelfs complete dorpen in zee verdwenen.
Nederlandse waddeneilanden
(Steeds van west naar oost:)
Bewoond:
Met een basisschool ezelsbruggetje kunnen deze vijf worden onthouden als: "TV tas".
In juli 2003 maakte de Duitse kustbescherming (NLWK) bekend dat de zandbank Kachelotplate, gelegen ten noorden van de Eems tussen Borkum en Juist, in de afgelopen jaren zo is aangegroeid dat het een echt eiland is geworden. De zandplaat beslaat dan zo'n 2,5 bij 1,2 kilometer, ofwel 300 hectare. Om aan de definitie van een eiland te voldoen moet minimaal 160 hectare bij gemiddeld hoog water niet meer door de Noordzee worden overspoeld.Onbewoond:
Zoals uit de namen al blijkt liggen deze gebieden op de rand van eiland en zandplaat. Griend en Rottumeroog worden over het algemeen als eiland beschouwd, de overigen worden geacht van tijd tot tijd nog onder de golven te verdwijnen.Duitse waddeneilanden
(Zoveel mogelijk van west naar oost en van zuid naar noord:)
Vanaf verschillende Duitse waddeneilanden is het mogelijk een boottocht te maken naar het rotseilandje Helgoland dat 70 kilometer uit de kust ligt in de Duitse Bocht.
