Tweede Kamer
 Gebouw van de Tweede Kamer, ingang aan het Plein, Den Haag. |
 Vergaderzaal |
De Tweede Kamer vormt tezamen met de Eerste Kamer, ook wel de senaat genoemd, het Nederlandse parlement.
Functioneren
Hoewel de naam misschien het tegendeel doet vermoeden, heeft de Eerste Kamer minder macht dan de Tweede. In de Tweede Kamer wordt namelijk de Nederlandse politiek gemaakt. Daar ontstaan regeringscoalities en vallen ze weer uiteen. Daar worden ministers ter verantwoording geroepen voor hun beleid. Een minister of kabinet kan niet aanblijven zonder het vertrouwen van de Tweede Kamer.
Om de regering te kunnen controleren, heeft de Tweede Kamer verschillende rechten en instrumenten. Een belangrijke bevoegdheid van de Tweede Kamer is het budgetrecht of recht van begroting. Dat is de mogelijkheid begrotingen van de ministeries goed en af te keuren en om ze te wijzigen. Een van de belangrijkste rechten is het recht van amendement. Dat is de mogelijkheid om wetsvoorstellen op onderdelen te wijzigen (Zie: Nederlandse wetgeving). Als een meerderheid van de Kamer het amendement steunt, dan wordt de verlangde wijziging aangebracht. Een minister die daar grote bezwaren tegen heeft kan dreigen met aftreden of met intrekking van het gehele wetsontwerp. Een tweede instrument van de Kamer is de motie. In een motie spreekt de Kamer een mening uit of vraagt zij een minister of het hele kabinet om iets te doen of juist na te laten. Zo'n uitspraak weegt minder zwaar dan een amendement, omdat hij niet bindend is. Een minister kan een motie naast zich neerleggen.
Verder kan de Kamer gebruik maken van het recht van interpellatie. Een interpellatie is een spoeddebat waarin een minister ter verantwoording wordt geroepen voor een of ander besluit. Elk Kamerlid kan om een spoeddebat vragen, maar het gaat alleen door als een meerderheid van de Kamer ermee instemt, wat in praktijk meestal gebeurt.
In minder zwaarwegende kwesties kunnen ministers door Kamerleden aan de tand worden gevoeld tijdens het wekelijkse mondelinge vragenuurtje van de Tweede Kamer. Ook bestaat de mogelijkheid om schriftelijke vragen te stellen, waarop de betrokken minister verplicht is te antwoorden. Het recht van initiatief biedt Kamerleden de gelegenheid om zelf met wetsontwerpen te komen, als de regering naar hun mening in gebreke blijft. Een Kamerlid dat een initiatief-wetsontwerp indient, verdedigt het zelf tegenover zijn collega's.
In uitzonderlijke gevallen maakt de Kamer gebruik van het recht van enquête. Een speciaal daarvoor benoemde commissie onderzoekt dan in een bepaalde kwestie het regeringsbeleid tot op de bodem. Betrokkenen kunnen onder ede worden gehoord. Een bekend voorbeeld is de enquête naar de Bijlmerramp of de Bouwfraude (2002).
De Tweede Kamer bestaat uit 150 vertegenwoordigers van de politieke partijen die bij algemene, landelijke, democratische verkiezingen in de Kamer worden gekozen. Deze vertegenwoordigers worden kamerleden of parlementariërs genoemd.
Leden en voorzitters
De huidige voorzitter van de Tweede Kamer is Frans Weisglas. Een historisch overzicht van kamervoorzitters is opgenomen in de Lijst van voorzitters van de Tweede Kamer.
De kamerleden zijn lid van regeringspartijen en oppositiepartijen.
De zetelverdeling in de Tweede Kamer vanaf 22 januari 2003 (aantallen vergeleken met periode 2002-2003):
Christen-Democratisch Appèl (Christen Democratisch Appèl) - 44 zetels (+1)
Partij Van De Arbeid (Partij van de Arbeid) - 42 zetels (+19)
Volkspartij Voor Vrijheid En Democratie (Volkspartij voor Vrijheid en Democratie) - 28 zetels (+4)
SP (Socialistische Partij) - 9 zetels (gelijk)
LPF (Lijst Pim Fortuyn) - 8 zetels (-18)
GroenLinks (GL) - 8 zetels (-2)
Democraten 66 (Democraten 66) - 6 zetels (-1)
ChristenUnie - 3 zetels (-1)
SGP (Staatkundig Gereformeerde Partij) - 2 zetels (gelijk)
In 2002-2003 was naast deze partijen ook Leefbaar Nederland (met twee zetels) in de Tweede Kamer vertegenwoordigd.
Zie verder:
Externe link:
