Televisie
 |
| TV-kijken in de jaren '50'' |
| Table of contents |
|
2 Televisie in Vlaanderen 3 Internationale samenwerking |
Televisie in Nederland
Op 12 december 1949 gaf de toenmalige minister van Verkeer en Waterstaat toestemming tot de officiële introductie van televisie in Nederland. Na twee jaar experimenteren en debatteren was de Nederlandse Televisie Stichting (NTS) opgericht, waarin de vier grote omroepverenigingen (AVRO, KRO, VARA en NCRV), en later ook de VPRO waren opgenomen. De eerste (zwart/ wit) televisie-uitzending was op 2 oktober 1951, 20.15 uur, vanuit de NTS-studio, studio Irene te Bussum. Na de officiële opening door de staatssecretaris mr. Cals en de NTS-voorzitter prof. Kors volgde als hoofdschotel het spel "de Toverspiegel". De Amsterdamse journaliste Jeanne Roos was de omroepster van het eerste uur.
De beeldsignalen werden door de tv-toren in Bussum naar de zendmast bij Lopik (in feite IJsselstein) verzonden, die ze na ontvangst doorzond naar de toen nog zeer weinige ontvangsttoestellen in Nederland. In 1952 werd de eerste Hilversumse zendmast in gebruik genomen, die stond aan de Insulindelaan, nabij het latere Mediapark. In 1971 werd de huidige zendmast gebouwd; de oude bleef nog staan tot 1976.
Dat 'Hilversum' vanaf het begin meer dan Bussum verbonden bleef aan het begrip 'omroep' kwam door de namen van de vijf radiozenders: Hilversum 1 t/m 5. Pas in 1985 werden die namen gewijzigd in 'Radio 1 t/m 5'.
Eerste televisiestation
In 1952 werd Nederland 1 het eerste Nederlandse televisiestation. In 1967 werd kleurentelevisie officieel in Nederland geïntroduceerd. Rond 1985 hadden de meeste Nederlandse huishoudens een kleurentoestel aangeschaft en was het aantal publieke tv-zenders gestegen tot 3. Populaire tv-programma's als Spel zonder grenzen, Swiebertje, de De lopende band en een dramaserie als De glazen stad trokken vele miljoenen kijkers; televisiekijken werd algemeen de belangrijkste vorm van vrijetijdsbesteding en nam steeds meer de rol over van het traditionele gezelschapsspel of het lezen van een boek. Critici begonnen zich te roeren en wezen op de bedenkelijke invloeden van geweld en seks op de televisie, vooral op de jeugd. Socioloog en pedagoog Neil Postman schreef een boek getiteld Wij amuseren ons kapot. Hij doelde daarmee vooral op het vluchtige karakter en de afstompende invloed van televisie in de VS, die vrijwel geheel in de greep was geraakt van de commercie. Rond het begin van de 90-er jaren veranderde er in Nederland in dat opzicht ook veel.
Eerste commerciële station
Tot dan toe was in Nederland televisie met zijn verzuilde zendgemachtigden een uniek, open bestel met slechts drie televisiekanalen, comform de wetgeving voor de Publieke omroep. Op 2 oktober 1989 werd de eerste buitenlandse, op Nederland gerichte commerciële tv-zender (RTL Véronique, in 1990 gewijzigd in RTL4) via nieuwe wetgeving toegelaten. Begin 1992 werd binnenlandse commerciële omroep mogelijk. Op 30 augustus 1993 werd in Nederland het fenomeen dagtelevisie geïntroduceerd. In oktober van dat jaar begon RTL5 met uitzenden. Op 1 september 1995 verliet de VOO, de Veronica Omroep Organisatie de publieke omroep om samen met Endemol het eerste binnenlandse commerciële station te beginnen. Sinds die tijd zijn er nog ettelijke binnenlandse commerciële omroepen bijgekomen, met name Yorin, Net 5 en SBS 6. Andere initiatieven, zoals TV 10, sneuvelden.
Ook op het technische vlak veranderde er bijzonder veel. In de 90-er jaren van de 20e eeuw werd massaal overgeschakeld van film naar video, van analoge naar digitale televisie, kwam er kabeltelevisie en sateliet-tv, breedbeeldtelevisie, HDTV en integratie met internet en mobiele telefoon. Ook veranderden opname-, montage- uitzend- en opslagtechnieken, niet alleen bij de Nederlandse televisie, maar wereldwijd.
Televisie in Vlaanderen
De eerste tv-avond in Vlaanderen van het toenmalig NIR ging op 31 oktober 1953 de ether in. Er kwamen verschillende naamsveranderingen. In 1960 werd de nationale omroep BRT genoemd, in 1991 BRTN, om tenslotte in 1997 de VRT te worden. In 2003 vierde de nationale omroep zijn vijftigste verjaardag door middel van televisieuitzendingen.
Internationale samenwerking
In Europees verband kwam internationale samenwerking op televisiegebied begin 50-er jaren reeds tot stand in het kader van Eurovisie om een oplossing te bieden aan de grote vertraging waarmee beelden uit het buitenland op pelicule binnenkwamen op de journaalredacties.
Zie verder: Televisietechniek - Videobewerking - Beeldtechniek - Geluidstechniek - Lichttechniek - Media - Mediawet - Regionale Omroep - Stadstelevisie - STER - Kijk- en Luisteronderzoek - Radio - Radio-omroep
Lijst van televisiezenders - Lijst van televisieprogramma's - Soapserie - Dramaserie - Praatprogramma (Talkshow) - Nieuws - Documentaire - Televisiedetective - Politieserie - Ziekenhuisserie - Reality-televisie - Spelprogramma
