Suriname
|
Aan het einde van de Tweede Engelse Oorlog in 1667 werd in het verdrag van Breda vastgelegd dat de Nederlandse kolonie Nieuw-Amsterdam, het huidige New York, geruild zou worden met het toen Britse Suriname. In 1954 verkreeg het een autonome status binnen Koninkrijksverband en op 25 november 1975 werd het land onafhankelijk. President Johan Ferrier, premier Joop den Uyl en Koningin Juliana ondertekenden het verdrag. Sindsdien is de officiële benaming: Republiek Suriname.
Topografie en Geologie
De hoofdstad van Suriname is Paramaribo. De plaatsten Nickerie ten westen van Paramaribo en Albina, dat gelegen is aan de oostelijke grensrivier de Marowijne, zijn dorpen van enige allure, hoewel Albina tijdens de binnenlandse oorlog vrijwel geheel werd verwoest door militair geschut en de opbouw zeer moeizaam verloopt. Andere rivieren zijn de Surinamerivier, de Coppename, de Tapanahoni, de Sipaliwini en de Corantijn, die de (omstreden) grens met Guyana vormt. Alle rivieren lopen van het zuiden naar het noorden. In de zuidelijke helft van het land liggen twee omvangrijke gebergteketens, het Oranjegebergte (Wilhelminagebergte) en het Eilerts de Haan-gebergte (genoemd naar een Nederlandse ontdekkingsreiziger uit de 19e eeuw). Hoogste top: de Julianatop, 1230 m. Het middengedeelte van Suriname bestaat uit een laag, golvend bebost landschap, dat door kaalslag van de houtkap her en der dreigt te veranderen in savanne; de noordelijke strook van 26 tot 100 km breed is moerasgebied.
De Surinaamse bevolking
Suriname is verdeeld in 10 districten: Paramaribo, Nickerie, Coronie, Saramacca, Wanica (Pad van Wanica), Commewijne, Marowijne, Brokopondo, Para en Sipaliwini. Het dunstbevolkte gebied is Coronie. In het eveneens dun-bevolkte gebied Para wonen vooral Javanen en Creolen. De meeste van de ca. 434.000 (juli 2001) inwoners wonen in het noorden van het land, in de districten Paramaribo, Suriname (Wanica) en Nickerie. In Nederland leven ca. 350.000 Surinamers, waarvan velen na de onafhankelijkheid, na de militaire coup van 1980 en na de 'decembermoorden' van 1982 uit Suriname vertrokken. De meeste van hen zijn met redelijk succes in de Nederlandse samenleving geïntegreerd. Voor de Surinaamse samenleving betekende deze uittocht evenwel een gevoelige aderlating: onder de emigranten was veel geschoold kader en slechts een handjevol daarvan kwam later terug. Dit had een enorme remmende werking op velerlei gebied.
Munteenheid: de Surinaamse gulden (=100 cent); code: SRG.
Suriname heeft een grote verscheidenheid aan flora en fauna. Nog altijd is het overgrote deel van Suriname met oerwoud bedekt, en daarom een geliefd studieoord voor biologen van over de hele wereld. Daarnaast nesten er op de stranden van Suriname bijzondere populaties zeeschildpadden.
Er zijn bedreigingen voor de natuur, met name door de ontbossing en verontreiniging als gevolg van kleinschalige mijnbouw (met name goudwinning). Suriname heeft echter een lange historie op het gebied van ntuurbescherming en ook op dit moment zijn er verschillende organisaties actief, zoals Stinasu, 'slands-bosbeheer en wwf-guiana's.
Staatshoofd en regeringsleider vanaf mei 2000 is Ronald Venetiaan. Vice-president: Jules Rattankoemar Ajodhia.
Politieke partijen die deelnamen aan de verkiezingen in mei 2000 en hun zetelaantal in de Nationale Assemblee (51 zetels):
Voormalige premiers en presidenten: Jagernath Lachmon, Jopie Pengel, Sedney, Johan Ferrier, Henck Arron, Henk Chin a Sen, Errol Alibux, Udenhout, Radakishun, Shankar, Johan Kraag, Ronald Venetiaan, Jules Wijdenbosch.
Samenstelling van de bevolking
De Surinaamse bevolking bestaat uit een mengsel van verschillende ethnische groepen:
De bevolkingsgroepen onderling zijn op cultureel, politiek en sociaal niveau weinig geassimileerd. Dit is grotendeels een gevolg van de koloniale arbeidspolitiek, die gericht was op het behoud van het plantagesysteem. Vooral het politiek toneel wordt sinds jaar en dag achter de schermen beheerst door een strijd om de macht tussen de grootste bevolkingsgroepen, de creolen, hindoestanen en Javanen. Religieuze en ethnische scheidslijnen lopen vrijwel parallel. Economie
De grootste pijler van de Surinaamse economie is de winning van bauxiet door de Suralco en Billiton bij het plaatsje Moengo, niet ver van Albina. 70% van de export komt op rekening van de bauxiet. Aanverwante industrie: aluinaardefabriekfabriek en aluminiumsmelterijsmelterij (Billiton en Alcoa). Aan het grote Brokopondomeer, ten zuiden van Paramaribo, liggen een stuwdam en waterkrachtcentrale, gebouwd om elektriciteit te leveren voor de productie van aluminium. Bouwonderneming: Alcoa.
Andere takken van de economie zijn de landbouw en visserij, houtwinning (Bruynzeel), handel.
Landbouwproducten: padie (rijst), bacoven (bananen), palmpitten, kokosnoten, pinda's, rundvlees, kippen, bosproducten, garnalen.
Export: onder meer rijst, garnalen, bacoven, palmolie, suiker.
Import: Consumptiegoederen, olieproducten, voedingsmiddelen, katoen, productiemiddelen. Algemene informatie
Oppervlakte: 163.265 km2.
Kustlijn: 386 km
Natuurlijke hulpbronnen: hout, waterkracht, vis, bauxiet, goud, porseleinaarde en garnalen, plus kleine hoeveelheden nikkel, koper, platinum, ijzererts.
Klimaat: tropisch regenwoudklimaat, met een grote- en kleine regentijd.Natuur
Taal
De officiële taal is het Nederlands; de 'lingua franca' voor vooral creolen en jongeren is echter het Surinaams of Sranan Tongo, in de volksmond 'Sranang' genoemd. Kleinere talen zijn de indiaanse talen (o.a. Caraïbs en Trio), Sarnami (Surinaamse variant van het Hindoestaans), Javaans, Chinees en Engels.Godsdienst
Christendom (v.n. Evangelische Broedergemeente (ook: Moravische Broeders, Hernhutters, Zeister Zendingsgenootschap), Rooms-Katholicisme en diverse Protestantse kerken en gemeenten) - 48%, Hindoeisme (Sanatan Dharm en Arya Samaj)) - 27,4%, Islam (Soenni en Amadhiya) - 19,6% en diverse religies - 5%.Onderwijs
Gratis en verplicht voor kinderen tussen 6 en 12 jaar. 93% van de totale bevolking kan lezen en schrijven. Suriname heeft sinds 1967 een unversiteit, de 'Anton de Kom Universiteit'. Een probleem is het chronisch tekort aan onderwijzend personeel, vooral voor scholen in het binnenland.Gezondheidszorg
Academisch Ziekenhuis Paramaribo. Problemen in de gezondheidszorg zijn grotendeels te wijten aan gebrek aan overheidsgelden, aan de emigratie van artsen en verplegend personeel, en aan de gebrekkige transportmogelijkheden. Overheid en politiek
Staatsvorm: constitutionele democratie. De grondwet dateert van 30 september 1987.
Normaliter worden eens per vijf jaar landelijke parlementsverkiezingen gehouden. Suriname heeft een éénkamerparlement, de Nationale Assemblee. De Nationale Assemblee kiest de president. Het ministerskabinet wordt door de president samengesteld. In bijzondere gevallen komt de Volksvergadering bijeen; deze bestaat uit 869 leden uit alle lagen van de bevolking. De volgende verkiezingen staan gepland voor mei 2005.
NF, Nieuw Front - 33 zetels
MC - 10 zetels
DNP 2000, Democratisch nationaal Platform - 3 zetels
DA91, Democratisch Alternatief 91 - 2 zetels
PVF - 2 zetels
PALU - 1 zetelRechtssysteem
Het rechtssysteem is gebaseerd op het Nederlands juridisch systeem.Defensie
Suriname bezit het 'Nationale Leger', dat tevens een bescheiden marine- en luchtmacht omvat. Oproepbaar en getraind: ca. 70.000 man. Voor civiele ordehandhaving: de burgerlijke politie.Media
Radiozenders: 4 AM-zenders, 13 FM-zenders en 1 kortegolfzender (sinds 1998).
TV-zenders: 3, plus 7 herhaalstations.
Kranten:
Internetlandcode: srTransport
1 nationale luchtvaartmaatschappij, de SLM (Surinaamse Luchtvaart Maatschappij)
1 nationale luchthaven: Zanderij
4 vliegvelden met verharde landingsstrips
41 vliegvelden met onverharde landingsstrips
Suriname bezit 166 km enkelvoudig spoor (de voormalige goudtrein), wat niet in gebruik is.
Verharde wegen: 1178 km (1996)
Onverharde wegen: 3352 km (1996)
Dit is voor Suriname de belangrijkste transportmogelijkheid.
In totaal is er 1200 km aan bevaarbare waterwegen
Havens: Albina, Moengo, Nieuw Nickerie, Paramaribo, Paranam en Wageningen.
Internationale conflicten
Geschiedenis van Suriname
