Spanje

Het Koninkrijk Spanje is een land in het uiterste zuidwesten van Europa. Het deelt het Iberische schiereiland met Portugal. In het noordoosten grenst het aan Frankrijk en het dwergstaatje Andorra, over de lengte van het Pyreneeëngebergte. Het omvat ook de Balearen in de Middellandse Zee, de Canarische eilanden die buiten de Atlantische kust van Marokko zijn gelegen, en de exclaves Ceuta en Melilla in Noord-Marokko. De exclave Gibraltar in het zuiden van Spanje is grondgebied van Groot-Brittannië sinds het einde van de Spaanse Opvolgingsoorlog in 1714.

Spanje heeft ruim 40 miljoen inwoners. De hoofdstad van Spanje is Madrid.

Spanje is een parlementaire monarchie met een grondwet uit 1978. Spanje werd lid van de NAVO in 1981 en is een lid van de Europese Unie sinds 1986. De euro werd de Spaanse munteenheid op 1 januari 1999, en verving daarmee de peseta.

(Bron ill.: The World Factbook CIA)

Table of contents

1 Staatkundige indeling 2 Talen 3 Geschiedenis 4 Steden in Spanje 5 Nationale parken

Staatkundige indeling

Bestuurlijk is Spanje onderverdeeld in 17 autonome gemeenschappen, waarvan de meeste weer onderverdeeld zijn in provincies. Daarnaast bestaan er ook twee autonome afrikaanse steden (Ceuta en Melilla).

Autonome gemeenschappen (comunidades autónomas):

• Andalucië (sp: Andalucía)
• Aragón (sp: Aragón)
• Asturië (as: Asturies/sp: Asturias)
• Balearen (ca: Illes Balears/sp: Islas Baleares)
• Baskenland (ba: Euskadi/sp: País Vasco)
• Canarische Eilanden (sp: Islas Canarias)
• Cantabrië (sp: Cantabria)
• Catalonië (ca: Catalunya/sp: Cataluña)
• Castilla-La Mancha (sp: Castilla-La Mancha)
• Castilla-León (sp: Castilla-León)
• Extremadura (sp: Extremadura)
• Galicië (ga: Galiza/sp: Galicia)
• La Rioja (sp: La Rioja)
• Madrid (sp: Madrid)
• Murcia (sp: Murcia)
• Navarra (ba: Nafarroa/sp: Navarra)
• València (ca: Comunitat Valenciana/sp: Comunidad Valenciana)

(sp: Spaans; as: Asturiaans; ca: Catalaans; ba: Baskisch; ga: Galicisch)

Talen

Er worden in Spanje vier grote talen gesproken, elk is officieel in bepaalde gebieden:

• Spaans (castellano of español), 74%, de officiële taal in heel het land, zoals verplicht door de huidige Spaanse grondwet van 1978.
• Catalaans (català or valencià), 17%, in Catalonië (Catalunya), de Balearen (Illes Balears) en een deel van de Autonome Gemeenschap Valencia (València), waar de taal officieel Valenciaans heet). In, het onafhankelijke dwergstaatje, Andorra is het Catalaans de officiële taal.
• Baskisch (euskara), 2%, in Baskenland (Euskadi) en een deel van Navarra.
• Galicisch (galego), 7%, in Galicië (Galiza).
• Asturisch (asturleonés of bable) in Asturië en een klein deel van Castilla-León. Deze taal wordt echter door veel taalkundigen als een dialect van het Spaans gezien (zie volgende paragraaf).

Catalaans, Galicisch en Castiliaans (de laatste wordt over het algemeen Spaans genoemd, omdat het sinds de zestiende eeuw de officiële taal van heel Spanje is) stammen alle af van het Latijn en hebben, net als het isolaat Baskisch, vele dialecten; sommige varianten, zoals het Asturisch of Bable in Asturië en een deel van Castilla-León, het Aragonees in een deel van Aragón, en het Aranees (een dialect van het Occitaans in Val d'Aran in de noordwestelijke punt van Catalonië) hebben een officiële status. Het Spaans dat in Latijns-Amerika wordt gesproken, stamt af van het Spaanse dialect dat in het zuidwesten van Spanje (Andalucië) wordt gesproken.

Geschiedenis

Spanje was een wereldmacht in de zestiende eeuw. Het Spaanse rijk strekte over de hele wereld uit.

Tussen 1936 en 1939 woedde de Spaanse burgeroorlog. Die begon als een nationalistische opstand tegen de wettige republikeinse regering, maar was, met alle buitenlandse bemoeienissen, feitelijk een conflict tussen de democratie en het fascisme. Generaal Franco, leider van de nationalisten, kreeg steun van Duitsland en Italië, terwijl de regering werd geholpen door de toenmalige Soviet-Unie. De nationalisten overwonnen, en generaal Franco bleef als dictator aan de macht tot zijn dood in 1975.

Het schilderij Guernica van Pablo Picasso herinnert aan de Duitse bombardementen op dit Baskische stadje en toont de verschikkingen van de Spaanse burgeroorlog. Het schilderij meet 7 bij 3.5 meter en hangt in het Museo nacional in Madrid.

''Zie ook:

• Geschiedenis van Spanje
• Spanje (steden en bezienswaardigheden)''

Steden in Spanje

Alicante -- Barcelona -- Benidorm -- Bilbao -- Cadiz --Granada -- Madrid -- Murcia -- Santander -- Sevilla -- Toledo -- Valladolid -- Valencia

Nationale parken

• Coto Doñana
• Albufera

''Spaanse klederdracht (foto Fruggo 2001)\n simple:Spain