Roemenië

Roemenië is een republiek in Oost-Europa, grenzend aan de Zwarte Zee, Bulgarije, Servië en Montenegro, Hongarije, Oekraïne en Moldavië.

Afbeelding: The World Factbook CIA

De vorm van het land zou je kunnen zien als die van een platvis, met de bek naar het westen gericht. Dit beeld zou symbool kunnen staan voor de positie van Roemenië in Europa. Werd de hoofdstad Boekarest vroeger al klein Parijs genoemd, en nam Roemenië ten tijde van het Sovjetregime al een aparte plaats in het Oostblok, tegenwoordig is het politieke streven erop gericht zo spoedig mogelijk deelgenoot te worden van de Europese Unie.

Table of contents

1 Basisgegevens 2 Geschiedenis 3 Bestuurlijke indeling 4 Economie 5 Beroemde (geboren) Roemenen

Basisgegevens

• oppervlakte: 237.500 km² (6x Nederland)
• omtrek landgrenzen: 3190 km.
• kustlijn: 244 km.
• inwonertal: 22,5 miljoen
• bevolkingsdichtheid: 94 inwoners/km²
• hoofdstad: Boekarest (Roemeens: Bucuresti)
• andere grote steden: Cluj, Timisoara, Iasi, Brasov, Galati, Craiova, Constanta, Ploiesti, Braila en Oradea.

• grootste rivieren: Donau, Mures, Somes, Olt, Siret en Prut.
• grootste meer: Lacul Rosu (Rode Meer), in de oostelijke Karpaten
• hoogste punt: Moldoveanu, 2553 m., in het Fagaras-gebergte (westelijke Karpaten)

• officiële naam: Romania
• staatsvorm: parlementaire republiek
• president: Ion Iliescu, sinds 2000, termijn van vier jaar
• regeringsleider: Adrian Nastase
• parlement: 2 kamers: Senaat (senat)en Huis van Afgevaardigden
• bestuurlijke indeling: 40 districten (judete, enkelvoud judet) + Boekarest
• officiële taal: Roemeens, minderheid Hongaars en Duits
• godsdienst: roemeens-orthodox; rooms-katholiek; protestants. De grondwet biedt godsdienstvrijheid.
• munteenheid: leu (ROL), meervoud lei (1 leu = 100 bani).
• nationale feestdag: 1 december, Dag van de Vereniging (van Roemenië)
• volkslied: Desteapta-te romane (Ontwaak, Roemeen)

• landcode (telefoon): 40
• landcode (post, verkeer): RO
• topleveldomein: .ro

• Inflatie: 34% (schatting 2001)
• Universiteiten: 6
• Onderwijs: verplicht van 6-16 jaar
• Toerisme: vooral aan de Zwarte-Zeekust, Boekarest en de Donaudelta

107 na Chr. - stichting van Dacia als Romeinse provincie

15e tot 19e eeuw - overheersing van het gebied door de Turken

1775 - Boekowina onder Oostenrijks bestuur

1812 - Bessarabie onder Russisch bestuur, tot na de Krimoorlog, daarna zelfbestuur, met schatplicht aan de Turkse sultan.

1859 - Samengaan vorstendommen Walachije en Moldavië onder vorst Alexander Cuza.

1866 - Carol I (Karl van Hohenzollern-Sigmaringen) tot vorst erkend

1878 - Onafhankelijke staat Roemenië officieel bevestig tijdens het Congres van Berlijn.

1881 - Proclamatie van Roemenië tot koninkrijk onder koning Carol I

1913 - Roemenië verwerft de zuidelijke Dobroedzja van Bulgarije tijdens de Tweede Balkanoorlog (Verdrag van Boekarest).

1916 - Roemenië verklaart de oorlog aan de Centralen

1919 - 1920 Bessarabië, de Boekowina en het Hongaarse Zevenburgen (inclusief het oosten van het Banaat, het zuiden van Maramures e.a.) aan Roemenië toegevoegd

1938 - Alleenheerschappij koning Carol II

1939 - Vergaand economisch akkoord met Duitsland. Roemenië wordt Duitsland's grootste olieleverancier

1940 - september: staatsgreep zet generaal Antonescu aan het roer. Hij vervang Carol I door Michael I

1940 - de Sovjetunie, Hongarije en Bulgarije annexeren grote delen van Roemenië (resp. de noordelijke Boekowina, noordelijk Transsylvanië en de zuidelijke Dobroedzja.

1941 - Roemenië verklaart de oorlog aan de Sovjet-Unie. Delen van de Oekraine worden veroverd

1944 - Sovjetlegers dringen Roemenië binnen. Koning Michael I beëindigt de dictatuur van Antonescu. Duitsland de oorlog verklaard.

1945 - februari: coup van de communistische partij o.l.v. Gheorghe Gheorghiu-Dej. Vorming van een regering onder de naam 'Nationaal-Democratisch Front'. Sovjetunie geeft Zevenburgen terug. Bessarabië en de noordelijke Boekowina blijven in handen van de Sovjetunie.

1945-1947 - groeiende macht van de communistische partij, die o.m. leidt tot zuiveringen en beëindiging van grootgrondbezit.

1947 - Koning Michael I wordt gedwongen afstand te doen van de troon. Hij verlaat Roemenië. Roemenië prompt uitgeroepen tot volksrepubliek.

1952 - Gheorghiu-Dej rekent als nationaal-communist in een showproces af met de rivaliserende Moskougezinde communisten rond Ana Pauker.

1955 - Gheorghiu-Dej treedt af als premier, maar behoudt grote invloed als partijsecretaris.

Verzet tegen de opgedrongen rol als graan- en olieleverancier van de Sovjet-Unie.

1965 - Gheorghiu-Dej overlijdt. Nicolae Ceausescu wordt eerste secretaris van de partij. Aanname nieuwe grondwet. Roemenië wordt Socialistische Republiek Roemenië.

1967 - Ceausescu benoemd tot staatshoofd. Onder zijn dictatorschap streeft Roemenië naar een onafhankelijker koers binnen het Sovjetblok. Zo wordt bijvoorbeeld de Russische inval in Tsjechoslowakije in 1968 veroordeeld, en wenst het land zich niet te mengen in het conflict tussen de SU en China. Ook onderwerpt Roemenië zich niet aan de Breznjev-doctrine, waarbij de communistische landen van het Oostblok slechts beperkte soevereiniteit wordt gegund. Toch komt het in 1970 tot een vernieuwing van het vriendschapsverdrag met de SU.

Het binnenlands bestuur van Ceausescu intussen kenmerkt zich door een toenemende hardheid ten aanzien van alles wat als dissident gedrag wordt aangemerkt. Gaandeweg verspeelt de dictator zijn aanvankelijke goodwill in binnen- en buitenland, onder meer door het machtsstreven van zijn echtgenote Elena, en door de bouw van een gigantisch paleis in de hoofdstad Boekarest, waarvoor hele woonwijken moeten verdwijnen.

1989 - Na een volksopstand, begonnen in Timisoara, wordt Ceausescu afgezet en, samen met zijn vrouw Elena, geëxecuteerd.

1990 - Ion Iliescu wordt president. Hij is ex-communist en volgt een gematigde koers.

1992 - Iliescu wint de eerste democratische presidentsverkiezingen.

2000 - Iliescu opnieuw herkozen als president van Roemenië. Premier is Adrian Nastase.

• Constantin Brancusi, beeldhouwer
• Nadia Comaneci, turnster
• Georghe Enescu, componist
• Gheorghe Hagi, voetballer
• Eugene Ionesco, schrijver
• Ilie Nastase, tennisspeler
• Ion Tiriac, tennisspeler
• Tristan Tzara, dichter