Rik Wouters

Los van het Franse Fauvisme heeft men het in België ook over het Brabantse Fauvisme, bij kunstenaars als Rik Wouters, Fernand Schirren en Anne Pierre De Kat. Men noemt ze ook de Brusselse "Caelevoeters".

De Mechelaar Rik Wouters was er zeker de belangrijkste van. Hij werd geboren te Mechelen in 1882 en stierf, na een pijnlijke oogkanker, te Amsterdam in 1916, nauwelijks 34 jaar oud.

Toen hij 12 jaar oud was, hield hij de school voor bekeken en ging hij werken als houtsnijder in het meubelatelier van zijn vader. Hij liep plaatselijk academie en maakte er kennis met Ernest Wijnants. Samen trokken ze naar het atelier van Theo Blickx. Artistiek uitte hij zich oorspronkelijk als beeldhouwer, om eerst nadien zijn ambities uit te werken in kleur en als schilder naam te maken.

Toen hij 17 jaar werd, trok hij naar de Brusselse academie. Hij hield het er nauwelijks uit, tot hij soldaat moest worden. Zijn liefje vond hij er wel: Nel, een jong model, geboren als Hélène Duerinckx. Het wordt de grote liefde en ze trouwen in 1905. Nel zal zijn korte leven totaal beheersen.

Ze betrekken een klein huisje in Watermaal, maar de armoe is onhoudbaar. Ze gaan naar Mechelen bij vader wonen, maar Nel vooral kan er niet aarden. In 1907 gaan ze in Bosvoorde wonen, bij het Zoniënwoud. Intussen zijn Edgard Tytgat en Willem Paerels vrienden geworden.

De materiële beperkingen worden enigszins opgelost door een contract bij de Brusselse Giroux, in 1911. Rik Wouters is blijkbaar de eerste Belgische kunstenaar, die zich met een contract aan een galerij bindt. Anderzijds wijst het op het vertrouwen dat een galerist in een jong kunstenaar stelt, met alle risico's vandien. Hij krijgt een maandgeld van 200 frank (BEF), dat echter niet zo regelmatig werd betaald. Zijn totale productie, zowel de schilder- als de beeldhouwwerken en de tekeningen, moest bij Giroux in verkoop gebracht worden, op basis van 50/50. Daarbij nam de galerist iedere maand een werk voor zich.

Midden een koortsachtig druk beeldhouwen, tekenen en schilderen, realiseert Rik Wouters, in 1912 en 1913, de meesterlijke hoogtepunten uit zijn te korte carrière. "Het zotte geweld" en "Huiselijke zorgen", natuurlijk naar het Nel-model, en de schitterende buste van James Ensor zijn de beroemde sculpturen uit die jaren. Bij de doeken is "De strijkster", alweer Nel zelf, een onbetwistbare kleurenwervel naar het fauvistische model. Daarbij komt, in datzelfde jaar, nog de bekroning met de "Picard-prijs".

In 1914 breekt het drama los. Eerst krijgt hij nog zijn eerste individuele expo in de Giroux-zaal. Hij wordt echter ook opgeroepen als soldaat en wordt ingezet bij de verdediging van Luik. Daar wordt hij krijgsgevangen, maar ontsnapt. Nabij Antwerpen wordt zijn groep ingesloten en hij deserteert, om terecht te komen in een kamp te Zeist, in Nederland.

In 1915 zijn de symptomen van zijn fatale ziekte duuidelijk: kaakbeenkanker. Nel komt bij hem en hij wordt vrijgesteld. Samen gaan ze in Amsterdam wonen. Hij krijgt er een 1ste expositie en toont er het wrange "Rik met zwart oogverband". Kort opeenvolgende operaties brengen geen oplossing.

Men organiseert nog een 2de tentoonstelling in Amsterdam, in 1916. Niet eens 34 jaar oud, sterft Rik Wouters op 11 juli.

In nauwelijks 10 jaar creëerde hij 170 schilderijen, 35 sculpturen, 50 etsen, 4O pastels en 1.500 tekeningen.