Rijksgrens van Nederland
De Rijksgrens is de grens tussen het koninkrijk der Nederlanden en de buurlanden. Het Koninkrijk der Nederlanden grenst aan België, Frankrijk en Duitsland. Tot het tekenen van het Verdrag van Versailles in 1919 lag het koninkrijk ook aan Neutraal Moresnet.
Grens met België
Na de onafhankelijk van België in 1831, heeft het een lange tijd geduurd voor dat de scheiding is vastgelegd. In 1839 is het scheidingstractaat in Londen getekend en in 1843 is men begonnen met het plaatsen van 388 grenspalen van gietijzer tussen het drielandenpunt in Vaals (paal 1) en natuurgebied Het Zwin (Paal 388). Hierbij zijn er enkele enclaves en exclaves ontstaan, zoals Baarle-Nassau en Baarle-Hertog.
Grens met Duitsland
De grens met Duitsland bestaat al langer dan Duitsland zelf. De grensstenen tussen Nederland en de huidige deelstaat Nordrhein Westfalen markeren de grens met het voormalige Pruisen. Tussen Nederland en de huidige deelstaat Niedersachsen markeren grensstenen de grens tussen Nederland en het voormalige Koninkrijk Hannover.
Grens met Frankrijk
Hoewel Nederland alleen aan België en Duitsland grenst, ligt het Koninkrijk der Nederlanden ook nog eens aan de Franse grens. Deze grens loopt over het eiland Sint-Maarten, een van de drie bovenwindse eilanden(SS-eilanden) van de Nederlandse Antillen.
Zeegrenzen
Op zee grenst Nederland ook aan het Verenigd Koninkrijk. De Nederlandse Aantillen grenzen op zee aan Frankrijk en Venezuela. Aruba is zelfs een enclave binnen de territoriale wateren van Venezuela.
Grensannexaties
In de periode 1949-1963 was Nederland 69 km2 groter door annexatie van delen van Duitsland.
Na de Tweede wereldoorlog eiste Nederland grensannexaties voor de geleden oorlogsschade. Daarbij zette men hoog in: Men wilde het Waddeneiland Borkum en de Dollard. Graafschap Bentheim, de Duitse inkeping in Overijssel, wilde men ook.
Op 23 april 1949 wordt de inham van Elten en omgeving door Nederland geannexeerd en hoort in deze periode bij de provincie Gelderland. Het Duitse Süderwick, vastgegroeid aan het Achterhoekse Dinxperlo wordt eveneens ingelijfd. De Duitse inham Selfkant bij Sittard waar de dorpen Havert, Hillensberg, Millen, Tudderen (Tüddern) en Wehr liggen, wordt ingenomen evenals enkele gebieden ten oosten van Nijmegen bij Beek.
Tijdens de annexatie was een Landdrost de baas in deze geannexeerde gebieden.
Na het grensverdrag van 1963 is het merendeel van de gebieden weer aan Duitsland teruggegeven. Een voormalig Duits natuurgebied ten oosten van Nijmegen is echter Nederlands gebleven (Duivelsberg, Wylerberg).
De grensannexatie heeft ook in Selfkant sporen achtergelaten. De N274 tussen Roermond en Brunssum is in de Nederlandse periode aangelegd. Ook na 31 juli 1963 is de weg Nederlands grondgebied gebleven en voorzien van ongelijkvloerse kruising met Duitsland, waardoor een paspoort op deze weg niet nodig was. Op 25 februari 2002 is de weg alsnog teruggeven aan Duitsland.Overzicht geannexeerde gebieden (van noord naar zuid)
Totaal geannexeerde inwoners: 9556
