Referendum
Een referendum is het voorleggen van een vraag met betrekking tot wetgeving aan de kiesgerechtigden in een land of een bepaald gebied. Dit voorleggen gebeurt door een bepaalde overheid (al of niet in opdracht van de bevolking). Net als bij verkiezingen komen de kiesgerechtigden naar het stembureau of stemmen op afstand en maken hun keuze met betrekking tot de vraag.
Er zijn verschillende soorten referenda. In een raadplegend referendum wordt de mening van de bevolking gevraagd en kan de overheid de uitslag naast zich neerleggen. In een bindend referendum kan dit niet.
Daarnaast is er nog een tweede verschil: een raadgevend referendum wordt aangevraagd door de bevolking en kan correctief zijn, een beslissing van de overheid kan teruggedraaid worden; of kan een volksinitiatief zijn, de bevolking draagt een nieuw voorstel aan. Deze beide vormen kunnen zowel bindend als niet-bindend zijn. Een raadplegend referendum daarentegen wordt door de overheid zelf uitgeschreven.
In Nederland zijn referenda vanaf 2002 geregeld in de Tijdelijke referendumwet. Alleen niet-bindende correctieve referenda zijn mogelijk, alleen over wetten die door de Tweede Kamer zijn aangenomen. Op lokaal niveau kunnen nog andere referenda mogelijk zijn, dit is dan plaatselijk geregeld.
De partij D66 pleit sinds zijn oprichting voor het invoeren van referenda, later hebben ook andere partijen zich hierachter geschaard. Sinds ? is het mogelijk via een raadplegend referendum de bevolking te laten kiezen tussen twee kandidaten voor het burgemeesterschap van een gemeente.
Mogelijk wordt in 2004 voor het eerst een landelijk raadplegend referendum gehouden over de Europese Grondwet.
