Maria van Hongarije

Maria van Hongarije (Brussel 1505 - Cigalos 18 oktober 1558) was een dochter van Filips de Schone en Johanna van Castilië. Samen met haar broer, Keizer Karel V, en haar zusters Eleonora en Isabella werd zij te Mechelen opgevoed door Margaretha van Oostenrijk, regentes van de Nederlanden. Op 22 juli 1515 werd zij door haar grootvader, Maximiliaan I van Oostenrijk uitgehuwelijkt aan Lodewijk, koning van Hongarije en Bohemen. Het huwelijk werd pas voltrokken in 1522, toen de Turkse bedreiging tegen Hongarije een hoogtepunt had bereikt.

Na de dood van haar echtgenoot, die sneuvelde op 29 augustus 1526 tijdens de gevechten tegen Suleiman bij Mohacs, nam ze het regentschap in Hongarije waar tot aan de kroning van de nieuwe koning, haar broer Ferdinand I van Hongarije en Bohemen.

Na de dood van haar tante Margaretha van Oostenrijk werd zij door Karel V aangesteld tot landvoogdes van de Nederlanden. Tijdens haar regeringsperiode in deze gewesten gaf ze blijk van een enorme toewijding aan de keizer en bleef ze trouw aan de Bourgondisch-Habsburgse politiek. Enerzijds steunde zij de territoriale eenmaking van onze gebieden en anderzijds spande zij zich in om de centralisatie van het bestuur zoveel mogelijk te verstevigen.

De expansiedrang van de Franse koningen Frans I en Hendrik II richting Nederlanden, waren voor haar een bron van heel wat zorgen, die een hoogtepunt bereikten bij de mislukking van het beleg van Metz (1553-1554). De keizer werd daar zo in het nauw gedreven dat hij zonder de troepen en het geld van Maria van Hongarije aan de Franse invallen moeilijk het hoofd had kunnen bieden.

Maria van Hongarije kreeg echter ook met economische, financiële en religieuze problemen in de Nederlanden af te rekenen. Hoewel zij op godsdienstig gebied een voor die tijd vrij gematigd en opportunistisch standpunt had ingenomen - meermaals werden haar Luthersgezinde sympathieën toegeschreven - liet zij de strenge plakkaten van haar broer Karel V toepassen.

Op 25 oktober 1555 legde ze tegelijk met Karel V haar bestuursfunctie over de Nederlanden neer. Toch bleef ze Filips II en Emmanuel Filibert van Savoie, die haar als gouverneur-generaal opvolgde, nog gedurende een jaar bijstaan.

Op 15 september 1556 nam ze samen met Karel en haar zus Eleonora in Vlissingen de boot richting Spanje. Na de dood van Karel V (21 september 1558) werd Maria van Hongarije ernstig ziek. Zij stierf op 18 oktober van hetzelfde jaar.

Maria van Hongarije staat bekend als zeer begaafd en als een markante persoonlijkheid. Zij had een ruime belangstelling voor de humanistische studies en voor de kunst van de Renaissance, die aan haar hof te Brussel een hoge opbloei kenden. Eén van haar opmerkelijke trekjes was ook dat ze verslingerd was op de jacht.