Koningin Juliana

Koningin Juliana

Koningin der Nederlanden van 4 september 1948, toen ze het koningschap overnam van haar moeder Koningin Wilhelmina tot 30 april 1980, haar 71e verjaardag toen ze het koningschap overdroeg aan haar dochter, Koningin Beatrix.

Huwde Bernhard zur Lippe Biesterfeld op 7 januari 1937 en kreeg vier kinderen Beatrix (1938), Irene (1939), Margriet (1943) en Marijke (1947, wijzigde later haar naam in Christina).

Juliana oefende haar eerste politieke daden uit als prinses-regentes voor haar moeder, omdat deze tijdelijk het Koninklijk Gezag had neergelegd (1947 en 1948). Ze was toen betrokken bij haar eerste kabinetsformatie.

Nadat ze de troon van haar moeder had overgenomen bleek ze een geheel andere stijl dan haar moeder te hebben. Onder haar kreeg de monarchie de bijnaam "fietsende monarchie". Onder Beatrix werd de stijl weer wat formeler ("monarchaler"). Juliana's losse stijl verkleinde de afstand tussen koningshuis en volk. Op het jaarlijkse defilé op haar verjaardag (30 april) bij Paleis Soestdijk was de bevolking even ten paleize. Juliana was en is nog steeds zeer populair.

Tijdens haar koningsschap deden zich echter ook crises voor zoals de Greet-Hofmansaffaire (1956) rond de gebedsgenezeres Greet Hofmans, die teveel invloed zou uitoefenen op Juliana. Deze crisis leidde tot een ruzie binnen het koninklijk gezin. Ook rond Irene brak een crisis uit, nadat ze katholiek geworden was en zich plotseling verloofd had met de omstreden Karel Hugo, prins van Bourbon-Parma (1964). Het huwelijk ging door, zonder parlementaire goedkeuring weliswaar.

Prins Bernhard raakte in 1975 betrokken in een smeergeldaffaire (de Lockheed-affaire). Een onderzoekscommissie beoordeelde een aantal handelingen van de prins als laakbaar. Dit had belangrijke politieke consequenties en zowel Juliana als de toenmalige minister-president Joop den Uyl hebben indertijd overwogen om af te treden. De schade aan de monarchie werd afgewend door Bernhard een verbod op het dragen van militaire uniformen op te leggen.

Mogelijk mede aangeslagen door deze laatste crisis besloot Juliana op 30 april 1980 afstand van de troon te doen.

Nadat ze afstand had gedaan van de troon is Prinses Juliana ten prooi gevallen aan een toenemende dementie, en is daardoor nadien steeds minder in het openbaar opgetreden en de laatste jaren in het geheel niet meer.