Het Bildt
Het Bildt is een gemeente (streek) in de provincie Friesland met als hoofdplaats Sint Annaparochie. Het aantal inwoners bedraagt 10.545 (per 1 januari 2003), en de oppervlakte is 116,48 km2. Naast Sint-Annaparochie kent de gemeente de dorpen St. Jacobiparochie, Vrouwenparochie, Oude Bildtzijl, Westhoek, en Minnertsga. De buurtschap Nij Altoenae heeft besloten geen dorp te worden. De naam "Het Bildt" komt van opgebild, wat opgeslibd betekent.In Het Bildt wordt Bildts gesproken, een mengtaal van Fries en Nederlands die is ontstaan tijdends de bedijking van Het Bildt vanaf 1505. Deze bedijking werd door Zuid-Hollandse edelen, en arbeiders uit ondermeer Zuid-Holland, Zeeland en Friesland uitgevoerd.
De bodem (zeeklei) is zeer vruchtbaar, en het gebied leeft van landbouw; voornamelijk uien en pootaardapelen.
Geschiedenis
Het Bildt maakte ooit deel uit van de Middelzee. Toen deze rond 1300 door een dijk tussen Beetgumermolen en Britsum werd afgesloten, slibde het gebied aan. In 1398 werden de kwelders door graaf Albrecht van Beieren geschonken aan Arend van Egmond, Heer van IJsselstein. Honderd jaar later, in 1498, was het gebied aanzienlijk groter geworden. Het bestond toen uit Grote Bildt en Kleine Bildt, en werd eigendom van hertog Albrecht van Saksen. Na zijn dood droegen zijn beide zoons een deel van het gebied in 1501 over aan Franeker.
Op 22 februari 1505 sloot George van Saksen een overeenkomst met de gebroeders Dirk, Floris, en Jacob van Wijngaarden, en Thomas Beukelaar, de schoonzoon van een van hen. Deze Zuid-Hollandse Heren zouden de kwelders indijken tegen vrijstelling van pacht gedurende het eerste jaar. In 1505 werd Het Bildt door arbeiders uit ondermeer Zuid-Holland, Zeeland en Friesland ingedijkt door een dijk van 14 kilometer die geheel met de hand werd aangelegd. Er kwam een kaarsrechte weg, met drie dorpjes: Wijngaarden, Altoena en Kijfhoek, genoemd naar de oorspronkelijke plaatsen waar de bewoners van het nieuwe gebied vandaan kwamen. Elk dorp vormde een katholiekee parochie, en de namen daarvan gingen al snel over op de dorpen. Zo ontstonden Sint-Jacobiparochie, Sint-Annaparochie, en Vrouwenparochie (naar Onze Lieve Vrouwe). In 1514 werd het gehele gebied verkocht aan keizer Karel V. Toen de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden zich losmaakte van Spanje, werd Het Bildt de dertigste grietenij van Friesland.
Het gebied slibde nog steeds aan, en zo werd in 1600 het Buitenbildt ingedijkt (Nij Bildt), dat in 1637 samen met een deel van Oud Bildt door de Staten van Friesland uit geldgebrek aan de pachters werd verkocht. In 1715 werd nogmaals een kweldergebied ingedijkt, de Wester Bildtpollen geheten. Op 12 maart 1751 werd dit met de rest van Het Bildt dat nog in bezit was van de Friese Staten verkocht. In 1754 werden de Ooster Bildtpollen ingedijkt.
Op 1 januari 1984 werd het gebied rond Minnertsga aan Het Bildt toegevoegd, in het kader van een gemeentelijke herindeling in Friesland. Dit is een veel ouder gebied; het is nooit ingedijkt. Het dorp bestaat al duizend jaar.
Er zijn plannen om het gebied rond de Oude- en Nieuwebildtdijk te laten aanwijzen als beschermd Rijksmonument. De meeste bewoners zijn tegen; zij vrezen dat er op de dijken niet meer gebouwd zal mogen worden.
In 2005 zal het vijfhonderdjarig bestaan van Het Bildt worden gevierd.
