Geneeskunde

Geneeskunde is een verzameling van kennis en vaardigheden van mensen geschoold in het vakgebied, welke zich richt op het veranderen van een pathologische, zieke toestand in een gezondere. Het toepassingsgebied is hierbij het menselijk lichaam. Geneeskunde is ook de studie van de preventie van biologische kwalen.

Menselijke organen waar de geneeskunde zich mee bezig kan houden zijn: huid, oog, hersenen, mond, neus, oor, hart, longen, maag, darm, anus, lever, milt, nier, alvleesklier, geslachtsorganen, lymfeklieren, zintuigen. Op biologisch niveau houdt de geneeskundige zich ook bezig met het functioneren van een cel.

Table of contents

1 Ziekten
2 Specialismen
3 Geschiedenis van de geneeskunde
4 Geneesmiddelen
5 Medicijnverstrekking
6 Alternatieve geneeswijzen
7 zie ook

Ziekten

Ziektebeelden binnen de geneeskunde worden mondiaal vervat in de ICD-10. Dit is een uitgave van de WHO waarin een aantal diagnosen zijn geclassificeerd in een min of meer logisch geordend systeem. Het systeem is ontstaan als een classificatie van doodsoorzaken.

Infectieziekten, veroorzaakt door een bacterie, virus, schimmel of prion: Vijfde ziekte – Zesde ziekte – SARS – Lyme-ziekte – Pokken – Borreliose – AIDS veroorzaakt door HIV – Hersenvliesontsteking – Verkoudheid
Kinderziekten: Waterpokken – Ophthalmia neonatorum – Rode hond – Bof
Afwijkingen: Huidziekten - Spierziekten
Geestesziekten en ziekten door onjuist functioneren van de hersenen en zintuigen: Schizofrenie – Depressiviteit – Psychose – Dyslexie
Interne ziekten: Diabetes – Hartaanval - M. Crohn - Colitus Ulcerosa
Genetische ziekten, veroorzaakt door afwijkingen in het DNA of de chromosomen: Sikkelcel anemie – Kleurenblindheid – Downsyndroom
Degeneratieve ziekten: Ziekte van Alzheimer – Artrose – Reumatoïde artritis – Ziekte van Huntington – Ziekte van Bechterew
Nieuwvormingsziekten: Kanker
Medische begrippen: Incidentie – Prevalentie – Epidemie – Fout-negatief – Teratogeen – Opportunistische infectie – Vaccin – Placebo – Syndroom

Specialismen

Binnen de geneeskunde bestaan specialismen die zich bezighouden met een specifiek orgaansysteem (bv. gastro-enterologie), lichaamsdeel (bv. oogheelkunde) of groep ziekten (bv. reumatologie), of met menselijk gedrag, zoals seksualiteit.

Anesthesiologie – Bedrijfsgeneeskunde – Cardiologie – Chirurgie – Dermatologie – Endocrinologie – Epidemiologie – Gastro-Enterologie – Gerontologie geriatrie – Gynaecologie verloskunde – Heelkunde – Huisartsgeneeskunde – Immunologie – Interne geneeskunde – Keel-, neus- en oorheelkunde – Kindergeneeskunde – Neonatologie – Neurologie – Nucleaire geneeskunde – Oncologie – Oogheelkunde – Psychiatrie – Radiologie – Reumatologie – Orthopedie – Seksuologie – Sportgeneeskunde – Tandheelkunde – Tropische geneeskunde – Traumatologie – Urologie –

Geschiedenis van de geneeskunde

Geneesmiddelen

Veel geneesmiddelen zijn synthetisch, (bv. paracetamol). Andere worden bereid uit grondstoffen afkomstig van planten (bv. morfine) of schimmels (bv. penicillines). Daarnaast bestaan er homeopatische en fytotherapeutische middelen. In Nederland mogen veel medicijnen, vooral sterk werkzame of potentieel gevaarlijke, alleen door een arts worden voorgeschreven. Een tweede categorie geneesmiddelen kan vrij (zonder recept van een arts) in een apotheek worden gekocht en een derde soort mag ook bij de drogist en desnoods de supermarkt worden aangeschaft. Welke medicijnen in welke categorie vallen wordt bij wet bepaald en kan per land enigszins verschillen.

Ruwweg zou men medicijnen (farmaca) kunnen indelen naar hun werking op bepaalde circuits of delen van het menselijk lichaam. Dat zijn:

het centraal zenuwstelsel (Neurodepressiva, Psycholeptica, Neurostimulantia en Psychoanaleptica)
het perifeer zenuwstelsel (Lokaalanaesthetica en Spierrelaxantia),
het bloed,
hart en bloedvaten (tractus circulatorius),
het darmstelsel (tractus digestivus),
het ademhalingsstelsel (tractus respiratorius),
de nieren en urinewegen (tractus uropoeticus),
het genitale stelsel (tractus genitalis),
de huid (Dermatologica),
mond/keel/neus/oor (Otologica),
de ogen (Ophtalmologica),
micro-organismen (Antimicrobiele farmaca),
hormonen,
het spierstelsel (Antirheumatica),
vitaminen,
het cellenstelsel (tumoren en metastasen) (Cytostatica),
de stofwisseling (Anorexantia, Orexica)
en een restcategorie medicijnen en aanvullende middelen, waaronder suppletiepreparaten, tegengiffen (Antidota), middelen gebruikt bij de diagnostiek (Diagnostica), infusievloeistoffen en plasmavervangingsmiddelen.

Een alfabetische indeling op soort medicijnen (alternatief: groeperen op soort; lijst kan wellicht worden uitgebreid/bijgewerkt, want mijn bronnen zijn wat aan de oude kant -tk):
Allergenen - Anaesthetica - Analeptica - Analgetica en antirheumatica - Antibiotica - Anticoagulantia - Antidota - Anti-epileptica - Antihistaminica - Antihypertensiva - Antilithiasismiddelen - Antiseptica en desinfectantia - Antithyreoide stoffen - Aspecifieke prikkelstoffen - Bijnierschorshormonen en corticotropine - Bijschildklierhormonen - Calciumzouten - Cardiaca - Chemotherapeutica - Cholagoga - Contrastmiddelen - Cytostatica - Diagnostica - Dieetzouten en dieetvoeding - Diuretica - Eetlustremmende stoffen - Elektrolyten en parenterale voedingsstoffen - Enzymen - Geslachtshormonen en gonadotropinen - Haemopoietica - Haemostatica - Hoestmiddelen - Hormonen van de neurohypofyse - Huid- en slijmvliesmiddelen - Hypnotica en sedativa - Insuline en antidiabetica - Ionenuitwisselaars - Lipotrope stoffen - Maagdarmmiddelen - Magnesiumzouten - Ocytocica - Parasympathicolytica (anticholinergica) - Parasympathicomimetica (cholinergica) - Plasma- en vervangingsmiddelen - Psychofarmaca - Schildklierhormonen en thyrotropine - Sera en vaccins - Serumlipidenverlagende stoffen - Slaapmiddel - Spasmolytica en vasodilatantia - Spierrelaxantia - Sympathicolytica (adrenolytica) - Sympathicomimetica (adrenergica) - Therapeutische hulpstoffen - Tonica - Varicosclerogene stoffen - Vitaminen - Zoetstoffen - Niet-geclassificeerde stoffen