Filosofie
De term filosofie of 'wijsbegeerte' komt uit het klassieke Grieks en betekent 'liefde (filia = vriendschap, fileo = liefde, kus) voor of streven naar kennis of wijsheid (sofia). De beoefenaar van de filosofie wordt filosoof of wijsgeer genoemd.De definitie van filosofie vormt zelf een filosofisch probleem. Maar om het concept te introduceren kunnen we zeggen dat filosofie (ongeveer) de studie is van de betekenis en de geldigheid van ons geloof in de algemeenste, universeelste kanten aan dingen. Deze studie wordt niet uitgevoerd met behulp van experimenten of zorgvuldige waarneming, maar eerder door problemen zorgvuldig te formuleren, daar dan oplossingen voor te zoeken, argumenten voor die oplossingen aan te dragen en een dialectiek over al het voorgaande aan te gaan.
Een belangrijk onderwerp dat de filosofie deelt met de wiskunde is de logica dit maakt dat de filosofie in veel opzichten een veel exactere wetenschap is dan veelal wordt gedacht.
Westerse en Oosterse filosofie
Over de gehele wereld hebben mensen dezelfde vragen gesteld, en filosofische tradities gebouwd voortbordurend op elkaars werk. Filosofie kan ruwweg ingedeeld worden naar geografische en culturele regio's. De term "filosofie" in een Europese of Amerikaanse academische context refereert in het algemeen aan de filosofische tradities van de westerse beschaving, soms ook de westerse filosofie genoemd. In het westen wordt de term oosters filosofie meestal gebruikt als omvattende term om de filosofische tradities van Azië en het oosten aan te duiden.
Westerse filosofie
De westerse filosofische traditie begon met de Griekse en ontwikkelde zich van hieruit in de hedendaagse. Beroemde westerse filosofen zijn onder meer Plato, Aristoteles, Thomas van Aquino, Rene Descartes, David Hume, Immanuel Kant, Georg Hegel, Friedrich Nietzsche, en Ludwig Wittgenstein.
Oosterse filosofie
Beroemde oosterse filosofen zijn onder andere Boeddha, Bodhidharma, Lao Zi, Confoecius, Zhuang Zi en meer recent Mao Zedong en Meher Baba. Dit artikel behandelt voornamelijk de westerse filosofische traditie, voor meer informatie over oosterse filosofieën raadplege men het artikel over oosterse filosofie.
De introductie van de term "filosofie" werd toegeschreven aan de Griekse denker Pythagoras : "De vita et moribus philosophorum", I, 12; Cicero: "Tusculanae disputationes", V, 8-9). Deze verwijzing is waarschijnlijk gebaseerd op een verloren gegaan werk van Herakleides Pontikos, een leerling van Aristoteles. Het wordt beschouwd als deel van de wijdverspreide Pythagoreische legenden uit die tijd. In werkelijkheid werd de term "filosofie" niet gebruikt tot ver voor Plato.
Het domein van filosofie bestond uit "alle intellectuele inspanningen". Het heeft sinds lang de betekenis van de studie van abstracte niet-experimentele intellectuele inspanning. In feite, zoals in het begin van dit artikel reeds werd opgemerkt, is "filosofie" een notoir lastig te definiëren begrip en de vraag "wat is filosofie" is een complexe filosofische vraag. Filosofen zijn uniek in de mate waarin zij van mening verschillen over het domein en de definitie van hun vakgebied.
Algemeen
In het dagelijks spraakgebruik wordt de term filosofie gebruikt om elke vorm van wijsheid of wijsheidsbetrachting aan te geven, of om iemands levensbeschouwing aan te duiden (zoals in "iemands levensbeschouwing") of iemands uitgangspunten (zoals in "het sluit niet aan op de filosofie achter dit plan"). Dit verschilt van de academische context, zoals deze in dit artikel gehanteerd wordt.Oorsprong
Oorspronkelijk betekende filosofie eenvoudig: "liefde voor wijsheid". Het woord is samengesteld uit "filo", afkomstig van het Griekse philein, dat liefhebben betekent, en het Griekse "sofia", wat wijsheid betekent. Filosoof verving het woord sofist, wat gebruikt werd om "wijze mannen", of onderwijzers in de retorica aan te geven. Enkele van de vroege sofisten waren wat we nu filosofen zouden noemen. In de dialogen van Plato stelt Socrates vaak filosofen tegenover sofisten, die Socrates karakteriseert al oneerlijk doordat ze hun onwetendheid camoufleren achter woordspel en vleierij, en anderen overtuigen van wat onwaar en zonder grond is. "Sofist" is hierdoor nog steeds een minachtende uitdrukking voor hen die anderen overtuigen in plaats van redeneren.Geschiedenis van de filosofie
Filosofen delen de lange geschiedenis van de Westerse filosofie in in klassieke filosofie (?), middeleeuwse filosofie (?), moderne filosofie (?) en hedendaagse filosofie. (?)Klassieke Filosofie
De vóór-socratische periode
De natuurfilosofen van de vijfde eeuw:
Bloeitijd van de Griekse filosofie:
Middeleeuwse filosofie
Scholastiek:
Vorming van de moderne filosofie
Filosofen van de 17e, 18e en 19e eeuw:
Moderne/hedendaagse filosofie
Filosofen van de 20e eeuw:
Overzicht van de filosofie in Nederland en Vlaanderen, van de middeleeuwen tot heden:
