Bijbel
De Bijbel is het boek van de Joodse en Christelijke religie. Het woord 'Bijbel' stamt van het Griekse woord biblia (boeken), wat een meervoud is van biblion (wat oorspronkelijk papyrusje betekent en later werd gebruikt als aanduiding van papier, geschrift, boek(rol)).In grote lijnen gaat de Bijbel over het handelen van God als Schepper met de mens in tijd en ruimte, de plaats van de mens in relatie met de schepping, de Schepper en de kosmos en het inbreken van eeuwigheid (domein van God) in de tijd (domein van de mens).
De Bijbel
De Bijbel bestaat uit een reeks aparte boeken en geschriften van verschillende lengte en stijl, die over een periode van duizenden jaren zijn geschreven door een groot aantal verschillende auteurs. Een belangrijk onderscheid moet worden gemaakt tussen de Bijbel van de Joodse godsdienst en die van het Christendom.
1. De "Joodse Bijbel"
De boeken die het fundament vormen van het Jodendom worden samen de Tenach genoemd. De oorspronkelijke taal ervan is het Hebreeuws, en fragmentarisch ook het Aramees, vandaar dat het ook wel de Hebreeuwse Bijbel genoemd wordt. Het bestaat uit 3 gedeelten: de Wet (Torah), ook wel de vijf boeken van Mozes of de Pentateuch genoemd, de Profeten (Nevi'im) en de overige Geschriften (Ketoevim). De Torah vertelt, grotendeels in verhaalvorm, hoe te leven. Omdat wordt aangenomen dat Mozes de schrijver is van de Torah, wordt de Torah ook wel de boeken van Mozes genoemd. In de Nevi'im wordt uitgelegd hoe de leidraad voor het leven uit de Torah in de dagelijkse praktijk toegepast moet worden. In de Ketoevim tenslotte staat een meer individuele reflectie op de Torah. De christenen noemen deze verzameling boeken het Oude Testament.
2. De "Christelijke Bijbel"
Naast het Oude Testament bevat de Bijbel van de Christenen ook het Nieuwe Testament. De christelijke traditie verdeelt het Oude Testament in vijf secties: de Wet, de Geschiedenis van het volk Israël, Wijsheid en Poëzie, de Grote Profeten en de Kleine Profeten. Het Nieuwe Testament, helemaal of vrijwel helemaal in het Grieks geschreven, wordt verdeeld in vier secties: de 4 Evangeliën, waarin de geboorte, het doen en laten, de dood en de opstanding van Jezus Christus zijn beschreven, de Handelingen van de Apostelen, de Brieven van Paulus en andere schrijvers, en de Openbaring aan Johannes.
2.1. Bij de z.g. christelijke Bijbel moet ook nog onderscheid gemaakt worden tussen wat de Protestantse en de Rooms-Katholieke tradities als gezaghebbend aanvaarden. De "Protestantse Bijbel" telt 66 boeken. Die van de Rooms-Katholieken 76. Het verschil zit in de z.g. Apocriefe-, of Deuterocanonieke boeken, een verzameling boeken over de geschiedenis van het volk Israël vanaf hun terugkeer uit Babylonië tot de tijd waarin Jezus leefde, wijze spreuken, een gebed en enkele verhalen.
De Bijbelboeken
1. Het Oude Testament (Tenach)De Wet:
- Genesis -- Exodus -- Leviticus -- Numeri -- Deuteronomium
- Jozua -- Richteren -- Ruth -- I Samuël -- II Samuël -- I Koningen -- II Koningen -- I Kronieken -- II Kronieken -- Ezra -- Nehemia -- Esther
Grote profeten:
- Jesaja -- Jeremia -- Klaagliederen -- Ezechiël -- Daniël
- Hosea -- Joël -- Amos -- Obadja -- Jona -- Micha -- Nahum -- Habakuk -- Zefanja -- Haggai -- Zacharia -- Maleachi
De Evangeliën:
- Evangelie van Mattheüs -- Evangelie van Marcus -- Evangelie van Lucas -- Evangelie van Johannes. De eerste drie evangeliën vertonen veel overeenkomsten en worden daarom ook wel de Synoptische Evangeliën genoemd. Het vierde evangelie, dat van Johannes, heeft een heel eigen karakter.
De brieven:
- De brief van Paulus aan de Romeinen -- I Korinthiërs -- II Korinthiërs -- De brief van Paulus aan de Galaten -- Efeziërs -- Filippenzen -- Kolossenzen -- I Thessalonicenzen -- II Thessalonicenzen -- De I Timotheüs -- II Timotheüs -- Titus -- Filemon -- Hebreeën -- Jakobus -- I Petrus -- II Petrus -- I Johannes -- II Johannes -- III Johannes -- Judas -- Openbaring.
- Judith -- De wijsheid van Salomo -- Tobit -- De wijsheid van Jezus Sirach -- Baruch -- I Makkabeeën -- II Makkabeeën -- Toevoegingen op Ester -- Toevoegingen bij Daniël -- Het gebed van Manasse.
Totstandkoming van de bijbelse canon
De overlevering van de Bijbelse tekst
De Bijbel in de Middeleeuwen
De Bijbel en de Reformatie
Bijbelvertalingen
Het Oude Testament is oorspronkelijk geschreven in het Hebreeuws, het Nieuwe Testament in het Grieks. Een belangrijke vertaling van het Oude Testament naar het Grieks was de Septuaginta. Kerkvader Sint Hiëronymus vertaalde de teksten rond 400 n.C. in het Latijn; deze Vulgata was gedurende de Middeleeuwen toonaangevend. In de late Middeleeuwen verschenen diverse vertalingen in het Diets, een voorloper van het Nederlands; dit waren echter allemaal vertalingen van vertalingen, en vaak slechts van een enkel deel. De eerste Nederlandstalige bijbel die wel rechtstreeks uit de Hebreeuwse en Griekse grondteksten werd vertaald, verscheen in 1637. Tot deze bijbel was opdracht gegeven door de Staten-Generaal; vandaar de gangbare benaming Statenvertaling. In hedendaagse taal zijn geschreven de NBG-bijbelvertaling (1951), de r.-k.Willibrordvertaling (1975, herzien in 1995), de Groot Nieuws Bijbel (1983, herziene uitgave 1996), en de bijbelvertaling genaamd Het Boek (1988).
Zie ook: Bijbelvertalingen
Bijbelinterpretatie (hermeneutiek) en exegese
Inspiratie en onfeilbaarheid
Orthodoxe theologie en de Bijbel
Vrijzinnige theologie en de Bijbel
